زندگی بی مهرگان و تاثیر آنها در زندگی ما و چرخه حیات
جانوران بی مهره:
به جانورانی کهستون مهره ندارند جانوران بی مهره می گویند مثل مورچه - کفشدوزک – شته - عنکبوت
دانشمندان همان طور که مهره داران را به گروه های مختلفی تقسیم میکنند بی مهره ها را هم به گروههای زیر
تقسیم بندی می کنند:
کرم ها
حشرات
عنکبوتیان
سخت پوستان
هزارپایان
گروه بزرگ بندپایان
کرم ها: کرم ها گروه بسیار بزرگی از جانوران هستند که اقسام زیادی دارند، کرم ها در آب های شور، شیرین، خاک، بدن جانوران و گیاهان زندگی می کنند. کرم ها بدنی نرم و بدون اسکلت دارند که بر اساس ساختمان بدن خود به سه دسته حلقوی، لوله ای، و پهن طبقه بندی می شوند.بسیاری از کرم ها انگل اندوبه کمک بادکش ویا قلاب به بدن میزبان می چسبند،کرم کبد که درگوسفند ،گاو و انسان ممکن است دیده شود و کرم کدوی گاو از کرم های پهن اند. کرم آسکاریس که کرم روده انسان است و کرمک از کرم های لوله اند، کرم خاکی و زالو از کرم های حلقوی اند. کرم خاکی در خاک های مرطوب وحاصلخیز زندگی می کند و شب ها از سوراخ خود خارج می شود و درهوای خشک ممکن است تا یکی دومتر به زیر خاک برود دربسیاری از کشورها از کرم خاکی برای بهبودکشاورزی استفاده می شود.کرم های خاکی چشم ندارند ولی درسطح بدنشان سلولهای حساس به نور فراوان است. غذای این جانور را برگ های درحال تجزیه تشکیل می دهند.
کرمهای خاکی جانورانی هستند که دارای بدنی نرم می باشند. بدن آنها به بند هایی تقسیم شده است. آنها استخوان ندارند و معمولاً دراز و پوستی هستند. کرمها از گوناگونی زیادی برخوردارند. آنها در زمین می خزند. کرمهای خاکی در هر جایی یافت میشوند و طول آنها معمولاً بیشتر از ۳ سانتیمتر است. آنها بیشتر به رنگ صورت قهوهای یا صورتی تیره هستند.
حشرهها یا حشرات: ردهای از بیمهرگان هستند که بزرگترین گروه را در میان گروه بندپایان دارند . حشرات شش پا دارند و بیشتر آنها دارای بال هستند حیواناتی هستند کهدارای یک اسکلت خارجی بوده واعضای آنها به هم پیوسته اند.
عنکبوتیان: بندپایانی هستند که پوشش محافظ خارجی، یک بدن دو بخشی و هشت پا دارند. آنها ستون فقرات ندارند. بدنشان به شکم و پیش تنه تقسیم شده. پیش تنه عضو گاز انبری، بخش های دهانی و چهار جفت پا را نگه می دارد.
عنکبوتیان شکارچیان مهاجم و با پشتکاری هستند. آنها خونسردند یعنی دمای بدنشان به دمای محیطشان بستگی دارد. عنکبوتیان هوا را از میان شش های کتابی، ساختمان هایی مثل زایده زیر گلوی مرغ تنفس می کنند.
راز استحکام تار عنکبوت
تار عنکبوت دست کم پنج برابر قوی تر از سیم هاي پیانو است. تار عنکبوت ترکیب منحصر به فردي از استحکام مکانیکی و خاصیت ارتجاعی دارد که آن را به یکی از سخت ترین موادي تبديل كرده كه ما مي شناسيم.
در صورتی که ساختار مولکولی تار عنكبوت به دست آید می توان از آن براي تولید مواد مختلف از جلیقه های ضد گلوله گرفته تا تاندون مصنوعی بهره برد.
سَختپوستان: زیرشاخهای بزرگ از جانوران بندپا هستند که سرسینه آنها دارای کاسه پشتی و آبشش و زواید دوشاخهای است و ضمائم سر آنها شامل دو جفت شاخک و یک جفت آرواره بالا و دو جفت آرواره پایین است. سختپوستان دارای ۶۷ هزار گونه توصیفشده هستند.
هزارپایان : زیرشاخهای از جانوران عموماً خاکزی از گروه بندپایان است که بیش از ۱۳ هزار گونه دارد. برخی گونههای این زیرشاخه کمتر از ۱۰ پا و برخی گونهها بیش از ۷۵۰ پا دارند.
بَندپایان: شاخهای بزرگ از جانوران بیمهره هستند. شاخه بندپایان دربرگیرنده جانورانی چون حشرات، عنکبوتیان، هزارپایان و سختپوستان است.
مورچه وکرم خاکی از نظر ویژگی های ظاهری باهم چه تفاوت هایی دارند؟
بدن مورچه بند بند است و ۶ پا دارد و دو شاخک اما بدن کرم خاکی حلقه حلقه است و پا ندارد.
کفشدوزک و شته به مورچه شبیه ترند یا کرم خاکی؟ مورچه
عنکبوت به کدامیک از جانوران جدول شباهت بیشتری دارد؟ مورچه
کرم خاکی با حرکت های خود سوراخ هایی درخاک ایجاد می کند و آن را جا بجا می کند این کار باعث نفوذهوا در خاک شده وبرای گیاه مفید است.
شته با خوردن گیاه باعث پژمرده شدن آن میشود کفشدوزک شته را که برای گیاه مضر است می خورد.
مورچه دانه گیاه را میخورد و آن را از بین می برد.
عنکبوت حشراتی را که برای گیاه مضر هستند را شکار میکند.
برای حفاظت از بوته گل سرخ چه پیشنهادی دارید؟
از دشمنان طبیعی آفت ها استفاده کنند و یا از سم مخصوص آنها استفاده شود هر چند وقت یک بار خاک باغچه را زیر و رو کنیم کرم های خاکی عنکبوت و کفشدوزک را ازباغچه خارج نکنیم وبرای تقویت بوته گیاه به آن کود بدهیم.
دانشمندان کرم خاکی وجانوران مانند آن را در گروه کرم ها طبقه بندی میکنند.
زالو:کرمی است که در باتلاق و گاهی در جوی آب زندگی میکند زالو از خون جانوران دیگر تغذیه میکند
کرمک: کرمی است که در روده ی انسان به ویژه روده کودکان زندگی می کند کرمک از غذای بدن ما استفاده می کند و ما را بیمار میکند.
شاخه ی کیسه تنان : شامل شقایق دریایی ، عروس دریایی و هیدرو ، مرجان هاست.
چند نوع نرم تن: هشت پا - نوعی دوکفه ای صدف - نوعی حلزون
چند نوع خارتن: توتیا - ستاره ی شکننده - ستاره دریایی
شاخه ی نرم تنان : شامل لیسه ها ، حلزون ها ، صدف سنگی و هشت پا هاست .
در مورد کرم ها
1-کرم های پهن مانند کرم کدو
2-کرمهای لوله ای مانند آسکاریس
کرم های پهن مانند کرم کدو
کرمهای لوله ای آسکاریس
کرمهای حلقوی کرم خاکی
شاخه ی بند پایان: حشرات -عنکبوت ها -خرچنگ ها- ملخ
علم وزندگی
برخی از کرم ها مفیدند مثلا انسان نوعی کرم خاکی را پرورش می دهد که کود تولید می کند این کود رشد گیاهان را افزایش می دهد.
همچنین زالو را پرورش می دهند واز آن در پزشکی استفاده میکنند.
دانشمندان بی مهره هایی مانند مورچه کفشدوزک وشته را در گروه حشرات طبقه بندی میکنند.
((حشرات فراوانترین جانوران روی زمین اند))
حشرات شش پای بند بند دو شاخک وبدن چند قسمتی دارند برخی از حشره ها بال دارند.
اولین گروه از حشرات مفید حشرات گرده افشان هستند گرده افشانی به معنای انتقال گرده به گل دیگراست بعضی از گیاهان مقادیر زیادی گرده تولید می کنند که باد مهمترین انتقال آنها محسوب می شود ولی اکثر گیاهان مقادیربسیارکمی گرده تولید میکنند که این گیاهان برای گرده افشانی خودشان نیاز قطعی به عامل خارجی دارند که مهمترین آنها حشرات هستند.
علم وزندگی
برخی از حشرات مارا بیمار می کنند شپش حشره ای است کهازخون انسان تغذیه میکند این حشره در لابلای موهای انسان زندگی می کند ودر آنجا تخم می گذارد شپش موجب خارش شدید پوست می شود.
فاکتورهای مختلفی وجود دارد که موجب تفاوت بین حشرات و عنکبوتیان میشود. فرم بدن (به عنوان مثال پاها، پراکندگی اعضای بدن، چشم ها و ...) و همینطور تفاوت در تعداد گونه ها میان این دو شاخه از حیوانات، از تفاوت های اصلی بین آنهاست. حشرات تقریبا در هر محلی قابل مشاهده هستند در حالی که محل زندگی عنکبوت ها کاملا انتخاب شده به وسیله آنهاست. در حالت کلی در طبیعت، عنکبوت ها دشمنان حشرات به شمار می روند.
کفشدوزک
کفشدوزک ها بی مهره هستند.ان ها درگروه بند پا یان قرار دارند.کفشدوزک ها حشره اند چون شش پا دارند.
کفشدوزک ها به وسیله حشره شناسان تقسیم بندی گشته و از روی نقطه های روی بالهایشان شناسایی می شوند. بعضی از آنها فقط از حشره بخصوصی تغذیه می کنند مثلاً نوعی کفشدوزک که فقط به خوردن شپشک استرالیایی علاقه مند است اما برخی دیگر از کفشدوزکها تغذیه از انواع شته را ترجیح می دهند. با همه اینها وقتی کفشدوزک گرسنه باشد دیگر نوع شکار برایش زیاد فرقی نمی کند، تا جایی که اگر با بی غذایی روبه رو شود ممکن است نوزادان و لاروهای جوان خود را نیز مورد حمله قرار دهد.
کفشدوزک ها چند تخم می گذارند؟
مهمترین کفشدوزک مفید، کفشدوزک هفت نقطه ای است. این حشره در مدت یک ماه می تواند سیصد عدد تخم بگذارد، جالب اینکه هر کفشدوزک توان نابود نمودن چهارصد شته را دارا است.
سخت پوستان
خرخاکی در جاهای مرطوب وخشک زندگی می کند خرخاکی بدن بند بند دوشاخک دراز وپاهای زیادی دارد پوسته محکمی از بدن این جانور محافظت می کند.
خرخاکی از گروه سخت پوستان است خرچنگ ومیگو را هم در گروه سخت پوستان طبقه بندیمی کنند.
گروه بزرگ بندپایان
دانشمندان عنکبوتیان حشرات سخت پوستان وهزار پایان را در یک گروه بزرگ به نام بندپایان طبقهبندی می کنند بدن بندپایان پوشش سختی دارد آنها هنگام رشد کردن چند بار پوشش سخت خود راعوض می کنندبه این کار(پوست اندازی) می گویند.
دریک نگاه به نظر می رسد عنکبوت ها با حشرات تفاوت زیادی نداشته باشند اما در واقع اینطور نیست. در حقیقت عنکبوت ها جزء خانواده بندپایان ولی حشرات خود یه خانواده جدا هستند. خب تفاوت این دو چیست؟
عنکبوت ها 8 پا دارند در حالی که حشرات فقط 6 پا دارند.
بدن حشرات از 3 قسمت سر، قفسه سینه و شکم تشکیل شده است در حالی که در عنکبوت قسمت سر و قفسه سینه با هم ترکیب شده و پس بدن آنها دو قسمتی است. تفاوت دیگر آن ها در چشم هایشان است. عنکبوت ها دارای چشمان ساده در حالی که حشرات دارای چشمان مرکب هستند. عنکبوت ها دارای آرواره تیز در حال که آرواره حشرات مناسب برای جویدن است. تمام عنکبوت ها قادر به ساختن نخ هستند(البته همه آنها تار درست نمی کنند) ولی بیشتر حشرات قادر به انجام این کار نیستند. عنکبوت ها نمی توانند پرواز کنند در حالی که بسیاری از حشرات بال دارند که به آنها اجازه این کار را می دهد.
مور یا مورچه حشرهای اجتماعی است همانند زنبور عسل از راسته نازک بالان که در میانههای دوره کرتاسه یعنی حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون سال پیش تکامل یافتهاست. امروزه بیش از ۱۲۰۰۰ گونه مورچه طبقه بندی شدهاند و حدس زده میشود این تعداد تا ۲۲۰۰۰ گونه نیز برسد. مورچهها به راحتی از شاخک های آرنج دارشان و ساختار گره مانندشان و کمر باریکشان قابل شناسایی هستند.
اندازه اجتماع مورچهها میتواند از چند ده مورچه شکارچی در یک حفره تا چند میلیون مورچه ساده و مورچه نازای ماده و طبقهای از کارگرها و سربازها و سایر گروهها را در یک محدوده جغرافیایی وسیع شامل شود.همچنین اجتماع مورچهها شامل تعدادی نر دارای نطفه و همچنین یک یا چند ماده که توانایی بارور شدن دارند و ملکه نامیده میشوند، میشود.همچنین گاهی اجتماع مورچهها یک ابرجامعه توصیف شدهاست٬ زیرا مورچهها در آن با یکدیگر کار میکنند و از اجتماع خود دفاع میکنند...
مورچه قرمز
تقریباً تمام مناطق کره زمین مورچه دارد. فقط مناطقی مانند جزایر دور افتاده و غیرقابل دسترسی استثنا هستند. مورچه به بیشتر محیط زیستهای زمین چیره گشتهاست و در بیشتر محیط زیستها توانایی زندگی دارد. این موجود ۱۵-۲۰٪ موجودات زنده خشکیزی زمین را تشکیل میدهد. علت موفقیت آنها به زندگی اجتماعی، توانایی بالای انطباق پذیری و توانایی تغییر دادن محیط زیستشان و بهره برداری از منابع و دفاع از یکدیگر برمیگردد. انواع مورچهها به صورتهای مختلفی مانند زندگی انگلی و بردهداری، همزیستی مسالمت آمیز و … تکامل یافتهاند.
اسفنج ها: این جانوران آبزی دارای ساختمان بدنی بسیار ساده و فاقد هرگونه اندام و دستگاهی هستند. آن ها وسیله حرکتی ندارند.وظاهری گیاه مانند دارند.اسکلت آنها از موادی مثل سیلیس وآهک ساخته شده است. در سطح بدن اسفنج ها سوراخ های فراوان وجود دارد که از طریق آن ها آب به درون حفره داخلی بدن می شود. سلول های بدن اسفنج می تواند اکسیژن، موادغذایی و مواد لازم را از آب بگیرد و مود زاید را به آب بریزد. در شکل زیر نوعی اسفنج را می بینید.
در بدن بعضی جانوران اسکلت استخوانی وجود ندارد، که به آن ها بی مهرگان می گویند. كیسه تنان، نرم تنان، خارتنان، اسفنج ها، كرم ها و بندپایان از بى مهره ها هستند.
بی مهره به معنای بدن بدون ستون مهره است. البته بدن همه ی جانوران بی مهره کاملا نرم یا بدون حفاظ نیست، برخی از آن ها یک پوسته ی سخت بیرونی از جنس آهک یا کیتین دارند. این پوسته به عنوان زره عمل می کند، اما در عین حال برخلاف استخوان های ما به جای درون، از بیرون نوعی اسکلت برای جانور به وجود می آورد. بیش تر جانوران بی مهره جثه کوچکی دارند، بیش تر آن ها در آب زندگی می کنند و شناور بودن آن ها در آّب سبب شده است که وزن شان کاهش یابد و بتوانند وزن خود را تحمل کنند.
اینجانب با ارائه اطلاعاتی متنوع وبلاگ مفیدی را در اختیار همکاران گرامی ، دانش آموزان و اولیای محترم آن ها قرار می دهم. امیدوارم با ارائه انتقادات و پیشنهادات خود مرا در خدمت رسانی هرچه بهتر یاری فرمایید.